Topraklama ve Topraklama Sistemlerinin Tasarım Esasları
Topraklama Sistemleri
Topraklama
Elektrik tesislerinde, gerilim altında olmayan bütün iletken tesisat kısımlarının uygun iletkenlerle toprak içindeki iletkenlerle irtibatlandırılmasına “ Topraklama” denilmektedir. Topraklama, bir izolasyon hatasının baş göstermesi halinde meydana gelecek olan adım ve dokunma gerilimlerinin insan hayatını tehlikeye sokacak mertebede olmasını önlemek veya bu tehlikeli gerilimleri tamamen ortadan kaldırmak için yapılır. Böylece bir taraftan insan hayatı emniyete alındığı gibi diğer taraftan da işletme emniyeti şartları sağlanmış olur.
Topraklama Sistemlerinin Tasarım Esasları
Topraklama yapılacak yerin öncelikle toprak özgül direnci ölçülmelidir. Ölçülen özgül direnç (ρ) değerine göre topraklayıcı düzeneği seçilmelidir. Seçilen düzenek, toprak yapısına uygun olmalı, toprak hata ve kaçak akımlarını kolayca toprağa aktarabilmelidir.
En çok kullanılan topraklama tipleri aşağıdadır.
1- Derin Topraklayıcılar Çubuk, Profil Topraklama Elektrodu
Topraklama çubuklarının olabildiğince dik çakılmasıyla yapılan topraklamadır. Çakılan çubuklar arasındaki mesafe en az bir topraklayıcının boyunun iki katı olmalıdır.
2- Yüzeysel Topraklayıcılar (Yatay gömülü elektrodlar, yuvarlak kesitli iletkenler ve şerit iletkenler)
Uygun boyda indirme iletkenin toprağa girdiği nokta etrafında bir doğrultuda veya aralarında en az 60° açı bulundurmak şartı ile yıldız şeklinde döşenmiş şeritlerle yapılan topraklamadır. şeritler toprak yüzeyinden 40 cm derinliğe gömülmeli, kesiti 3×20mm’in altında olmamalıdır. Bu tür topraklamalar genellikle kayalık zeminlerde tercih edilmektedir.
3- Levha Elektrodla Topraklama
Etkinliği nispeten az olduğundan, topraklama elektrodu olarak levha kullanılmasından mümkün olduğunca kaçınılmalıdır. Levhaların toprağa dikey olarak gömülmesi ile yapılan topraklamadır. Toprak içinde kaplanan yüzeyi dolu levha yerine ağ yapıdaki levha elektrodlar tercih edilmelidir. Yatay veya dikey kullanımı mümkün olan ekonomik elektrodlardır.
|
Malzeme Seçimi Malzeme Seçimi Yıldırımdan Korunma ve Topraklama malzemelerinin seçiminde elektrokimyasal korozyon dikkate alınmalıdır. Kullanılacak malzemelerin ve monte edilecek zeminin özelliklerinin aynı olmasına dikkat edilmelidir. Aksi takdirde farklı metallerin yan yana gelmesinde pil olayı olarak bilinen olay meydana gelmektedir. Pil olayında gerilim değeri yüksek olan metalden , gerilim değeri düşük olan metale elektron akışı olmaktadır. Elektron kaybeden metal zamanla zayıflar. Bu nedenle metalin ömrü kısalır. Buna mani olabilmek için a) Açık Havada 0,25 Volt, b) Kapalı yerlerde 0,50 Volt’un altında olması gerekmektedir. İlgili metalin, 25 °C’de deniz suyundaki KALAMEL Elektroda karşı gelen volt değerine ait tablo ve bazı örnekler aşağıdadır.
Metallerin Gerilim Değerleri Metaller Gerilim Değerleri (Volts) Metaller Gerilim Değerleri (Volts) Magnezyum Alaşımlılar -1,58 V Demir (Gri Döküm) -0,70 V Çinko -1,10 V Krom Kaplama (0,0005 On Ni) -0,53 V Çinko Tabanlı Alaşımlar -1,09 V Paslanmaz Çelik (Cr+C+Fe) -0,45 V Galvanizli Demir -1,06 V Krom Kaplama (0,0000355 On Ni) -0,42 V Kalay/ Çinko Alaşımı 80/20 -1,04 V Prinç (Cu %60, Zn %39, Sn %1) -0,30 V Çinko/Kadmiyum Kaynağı -1,04 V Zamak (Cu %88, Sn %10, Zn %2) -0,24 V Kadmiyum Kaplama -0,78 V Paslanmaz Çelik (Cr+C+Ni+Fe) -0,20 V Alüminyum ve Alaşımları -0,75 V Bakır -0,18 V Çelik (Paslanmaz olmayan) -0,73 V Nikel Kaplama -0,14 V |
Yıldırımdan Korunma Tesislerinin Civarındaki İletişim Tesisleri için Topraklama Kuralları
a) Komşu Topraklayıcılar : Yıldırıma karşı koruma topraklamalarına 2 m’den daha küçük mesafede başka topraklayıcılar bulunuyorsa, bütün topraklayıcılar birbirleriyle bağlanmak zorundadır. Topraklayıcı mesafelerinin 2 ila 20 mt. arasında olması durumunda bütün topraklayıcıların birbirleriyle bağlanması tavsiye edilir.
Toprak öz direncinin 500 W mt’den daha yüksek olduğu durumlarda, aralarındaki mesafeler 20 mt’den büyük olan topraklayıcıların da yıldırıma karşı koruma topraklamasına bağlanması tavsiye edilir.
b) Binaların yıldırıma karşı korunması :İletişim sistemine ilişkin topraklama tesislerinin, binanın yıldırıma karşı koruma tesisiyle bağlanması tavsiye edilir. Bunun için, yıldırıma karşı koruma tesisinde olduğu gibi aynı iletken kesitleri ve elemanlar kullanılmalıdır.
Bu amaçla topraklama kuşaklama (ring) iletkenleri birçok kere, ancak topraklama baraları veya topraklama klemensleri sadece bir kere bağlanırlar.
İçlerinde iletişim tesisleri işletilen, yıldırım tehlikesine maruz kalabilecek yüksek binalarda
(örneğin çelik-beton haberleşme kulelerinde), atlamaları önlemek için, dikey metal kısımlar yeterli kesitteki inşaat demiri (St 37) ile sarılmış olmalıdır. Topraklama birleştirme iletkeninin,
teknik donanım için yukarıya taşınması boyunca, fonksiyon topraklaması ve koruma iletkeni (FPE)her katta, fakat en az 10 mt aralıklarla ve aynı şekilde binanın en üst ve en alt noktalarında, örneğin binanın demir iskeleti gibi sarılı dikey metal kısımlarına bağlanmalıdır.
Bu durumda bu kısımların kolay erişilebilir bağlantı noktaları bulunmalıdır.
Yıldırıma karşı koruma tesisi bir ana indirici merkezin işletme topraklamasından ayrı tutuluyorsa, bu işletme topraklamasıyla bağlanmış iletişim sistemine ilişkin topraklama tesisi, sadece eklatör üzerinden yıldırıma karşı koruma tesisiyle bağlanabilir.
|
Topraklama Sistemleri
|
İletkenlerİletkenler
 |
Som Bakır İletkenler |
|
Örgülü Bakır İletkenler |
|
Bakır Şerit |
|
Esnek Örgülü Bakır İletkenler |
|
PVC Kaplı Bakır Topraklama İletkenleri |
|
Örgülü Alüminyum İletkenler |
|
Monotron İletkenler |
|
Çelik İletken |
|
Galvanizli Çelik Şeritler |
| Som bakır iletkenler |
| Ref.No. | İletken kesiti (mm2) | Ağırlık (Kg/m) | Çap Ø(mm) |
| CS-01 | 1.5 | 0.014 | 1.36 |
| CS-02 | 2.5 | 0.022 | 1.76 |
| CS-03 | 4 | 0.037 | 2.2 |
| CS-04 | 6 | 0.055 | 2.8 |
| CS-05 | 10 | 0.090 | 4 |
| CS-06 | 16 | 0.145 | 5 |
| CS-07 | 25 | 0.225 | 6 |
| CS-08 | 35 | 0.315 | 7 |
| CS-09 | 50 | 0.450 | 8 |
| CS-10 | 70 | 0.630 | 10 |
Topraklama İletkeni Kesit Hesabı
Hata akımı oluştuğundan olay süresince erimeye dayanabilecek bakır iletken kesitinin akım değerine bağlı olarak tayini IEEE.80 standardındaki ONDERDONK bağıntısı ile bulunur.
I : hata akımı (A)
A : Bakır ‹letken kesiti (1 Cmil=1.974xmm2)
S : Hata akımı süresi (sn)
Tm : İletkenin dayanabileceği max. Sıcaklık
Ta : Ortam sıcaklığı (°C)
Bakır için Tm= 1083 °C alınırsa Onderdonk bağıntısı ;
I=A/(6,95.√S)
Yapılan testlerde Cadweld ek bölgesi 1083 °C sıcaklığa dayanabileceğinden aynı ifade cadweld ile yapılmış ekler için de geçerlidir. Bu halde Onderdonk bağıntısından iletken kesiti;
I=A/(6,96.√S)
Lehim veya gümüş kaynağı ile yapılmış eklerde, ekin dayanabileceği max. Sıcaklık 450 °C olduğu dikkate alındığında IEEE.80 standardlarına göre Onderdonk bağıntısı şu şekli alır.
I=A/(9,12.√S)
Civatalı veya sıkıştırmalı ekte ise ; ekin dayanabileceği max.sıcaklık, IEEE.80’e göre 250 °C olacağından;
I=A/(11,54.√S)
Sonuç olarak, belirli bir akım taşıma kapasitesi için farklı ek metotları uygulanmış topraklama sistemlerinde yukarıdaki bağıntılar dikkate alınarak gereken iletken kesitleri ile şematik gösterim aşağıdaki gibi olacaktır.
 |
|
 |
 |
| Bakır İletken | Cadweld Uygulanmış İletken | Lehimli veya Gümüş Kaynaklı İletken | Civata veya Sıkıştırmalı İletken |
| Örgülü Bakır İletkenler | İletkenler |
| Ref.No. | İletken kesiti Ø(mm) | Tel Sayısı x Tek Tel Çapı
n(Ea.) x Øt(mm) |
Ağırlık (Kg/m) |
| CS-01 | 10 | 7 x 1.3 | 0.090 |
| CS-02 | 16 | 7 x 1.7 | 0.144 |
| CS-03 | 25 | 7 x 2.1 | 0.225 |
| CS-04 | 35 | 7 x 2.5 | 0.315 |
| CS-05 | 50 | 7 x 3.0 | 0.450 |
| CS-06 | 70 | 19 x 2.1 | 0.630 |
| CS-07 | 95 | 19 x 2.5 | 0.855 |
| CS-08 | 120 | 19 x 2.8 | 1.080 |
| Bakır Şerit | İletkenler |
| Ref.No. | İletken Ölçüsü a x b(mm) | Ağırlık (Kg/m) |
| CB-01 | 20×3 | 0.540 |
| CB-02 | 25×3 | 0.675 |
| CB-03 | 30×3 | 0.810 |
| CB-04 | 30×5 | 1.350 |
| CB-05 | 40×5 | 1.800 |
| CB-06 | 50×5 | 2.250 |
| Esnek Örgülü Bakır İletkenler | İletkenler |
| Ref.No. | İletken Ölçüsü (mm2) | Ağırlık (Kg/m) |
| CF-01 | 6 | 0.045 |
| CF-02 | 10 | 0.090 |
| CF-03 | 16 | 0.144 |
| CF-04 | 25 | 0.225 |
| CF-05 | 35 | 0.315 |
| CF-06 | 50 | 0.045 |
Topraklama İletkeni Kesit Hesabı
Hata akımı oluştuğundan olay süresince erimeye dayanabilecek bakır iletken kesitinin akım değerine bağlı olarak tayini IEEE.80 standardındaki ONDERDONK bağıntısı ile bulunur.
| PVC Kaplı Bakır Topraklama İletkenleri | İletkenler |
| Ref.No. | İletken kesiti (mm2) | Tel Sayısı x Tek Tel Çapı
n(Ea.) x Ft(mm) |
Ağırlık (Kg/m) |
| NC-01 | 1.5 | 0.019 | |
| NC-02 | 2.5 | 0.030 | |
| NC-03 | 4 | 0.047 | |
| NC-04 | 6 | 0.067 | |
| NC-05 | 10 | 7×1.32 | 0.113 |
| NC-06 | 16 | 7×1.70 | 0.176 |
| NC-07 | 25 | 7×2.12 | 0.270 |
| NC-08 | 35 | 7×2.50 | 0.370 |
| NC-09 | 50 | 7×3.00 | 0.470 |
| NC-10 | 70 | 19×2.12 | 0.720 |
| NC-11 | 95 | 19×2.50 | 0.995 |
| NC-12 | 120 | 19×2.80 | 1.235 |
| NC-13 | 150 | 37×2.24 | 1.540 |
| NC-14 | 185 | 37×2.50 | 1.905 |
| NC-15 | 240 | 61×2.24 | 2.550 |
| Monotron İletkenler | Örgülü Galvanizli Çelik | İletkenler |
| Ref.No. | İletken Ölçüsü (mm) | Tel Sayısı x Tek Tel Çapı
n(Ea.) x Øt(mm) |
Ağırlık (Kg/m) |
| MH-008 | 8 | 19 x 1.60 | 0.400 |
| MH-010 | 10 | 19 x 1.50 | 0.560 |
Topraklama İletkeni Kesit Hesabı
Hata akımı oluştuğundan olay süresince erimeye dayanabilecek bakır iletken kesitinin akım değerine bağlı olarak tayini IEEE.80 standardındaki ONDERDONK bağıntısı ile bulunur.
| Örgülü Alüminyum İletkenler | İletkenler |
| Ref.No. | İletken kesiti (mm2) | Tel Sayısı x Tek Tel Çapı
n(Ea.) x Øt(mm) |
Ağırlık (Kg/m) | ||
| PANSY | 26.72 | 7×2.78 | 0.072 | ||
| POPPY | 33.63 | 7×3.12 | 0.090 | ||
| ASTER | 42.22 | 7×3.50 | 0.116 | ||
| OXLIP | 67.53 | 7×4.42 | 0.182 | ||
| Çelik İletken | İletkenler | ||||
| Ref.No. | İletken Ölçüsü Ø(mm) | Ağırlık (Kg/m) |
| GD-01 | 8 | 0.400 |
| GD-02 | 10 | 0.560 |
| Galvanizli Çelik Şeritler | İletkenler |
| Ref.No. | İletken Ölçüsü a x b(mm) | Ağırlık (Kg/m) |
| CG-01 | 30×3 | 0.750 |
| CG-02 | 30×5 | 1.300 |
| CG-03 | 40×5 | 1.600 |
| CG-04 | 30×3,5 | 0.850 |
Topraklama Elektrodları
|
Som Bakır Topraklama Çubuğu |
|
Elektroliz Bakır Kaplı Çelik Topraklama Çubuğu (20 Mic.) |
|
Bakır Sıvama Çelik Elektrod (1000 Mic.) |
|
Bakır Sıvama Elektrod (3000 Mic.) |
|
Paslanmaz Çelik Topraklama Çubuğu |
|
Galvanizli Çelik Topraklama Çubuğu |
|
Galvanizli Sac Topraklama Çubuğu |
|
Galvanizli Demir L Profil |
|
Şerit İletkenli Galvanizli Demir L Profil |
|
Yuvarlak İletkenli Galvanizli Demir L Profil |
|
Galvanizli Boru (Bağlantı Başlıklı) |
Som Bakır Topraklama Çubuğu
| Som Bakır Topraklama Çubuğu | |||
| Ref.No. | Çap (mm) | Uzunluk (mm) | Ağırlık (Kg) |
| TE-101.00 | 16 | 1000 | 1.800 |
| TE-101.01 | 16 | 1200 | 2.160 |
| TE-101.02 | 16 | 1500 | 2.700 |
| TE-101.03 | 16 | 1750 | 3.150 |
| TE-101.04 | 16 | 3000 | 5.400 |
| TE-102.00 | 20 | 1000 | 2.800 |
| TE-102.01 | 20 | 1200 | 3.360 |
| TE-102.02 | 20 | 1500 | 4.200 |
| TE-102.03 | 20 | 1750 | 4.800 |
| TE-102.04 | 20 | 3000 | 8.400 |
Levha Elektrodlar
|
Levha Topraklama Elektrodu |
|
Topraklama Ağı |
|
Statik Topraklama Levhası |
Topraklama Elektrod Yardımcı Elemanları
|
Manşon |
|
Ekleme Vidası |
|
Çakma Vidası |
|
Sivri Uç |
| Topraklama Elektrod Başlıkları |
| Ref.No. | Malzeme | A (mm) | B (mm2) | Ağırlık (Kg) |
| CEB-101.01 | 16-22 | 16-70 | 0.255 | |
| CEB-101.02 | 16-22 | 70-150 | 0.255 | |
| CEB-101.11 | 16-22 | 16-70 | 0.150 | |
| CEB-101.12 | 16-22 | 70-150 | 0.150 | |
| Bakır | 16-22 | 16-70 | 0.190 | |
| Bakır | 16-22 | 70-150 | 0.190 |
| Ref.No. | Malzeme | A (mm) | B (mm2) | Ağırlık (Kg) |
| CEB-105.01 | 16 | 2(1×50) | 0.370 | |
| CEB-105.02 | 20 | 2(1×50) | 0.350 |
| Ref.No. | Malzeme | A Inc (mm) | B (mm2) | t (mm) | Ağırlık (Kg) |
| CEB-106.01 | 5/8″ 16 | 50 | 3 | 0.200 | |
| CEB-106.02 | 5/8″ 16 | 70 | 3 | 0.200 | |
| CEB-106.03 | 5/8″ 16 | 95 | 3 | 0.200 | |
| CEB-106.04 | 5/8″ 16 | 120 | 3 | 0.250 | |
| CEB-106.05 | 5/8″ 16 | 150 | 3 | 0.250 | |
| CEB-106.06 | 5/8″ 16 | 185 | 3 | 0.250 | |
| CEB-106.21 | 3/4″ 20 | 50 | 3 | 0.250 | |
| CEB-106.22 | 3/4″ 20 | 70 | 3 | 0.250 | |
| CEB-106.23 | 3/4″ 20 | 95 | 3 | 0.250 | |
| CEB-106.24 | 3/4″ 20 | 120 | 3 | 0.250 | |
| CEB-106.25 | 3/4″ 20 | 150 | 3 | 0.250 | |
| CEB-106.26 | 3/4″ 20 | 185 | 3 | 0.250 | |
| CEB-106.27 | 3/4″ 20 | 240 | 3 | 0.250 | |
| CEB-106.28 | 3/4″ 20 | 2×50 | 3 | 0.250 |
| Ref.No. | Malzeme | A (mm) | B (mm2) | t (mm) | Ağırlık (Kg) |
| CEB-107.01 | 5/8″ 16 | 16/70 | 3 | 0.100 | |
| CEB-107.02 | 3/4″ 20 | 16/95 | 3 | 0.100 |
| Ref.No. | Malzeme | A Inc (mm) | B (mm2) | t (mm) | Bakır Ağırlık(Kg) |
| CEB-110.01 | 1/2″ 12 | 16 | 2 | 0.085 | |
| CEB-110.02 | 1/2″ 12 | 25 | 2 | 0.085 | |
| CEB-110.03 | 1/2″ 12 | 35 | 2 | 0.085 | |
| CEB-110.04 | 1/2″ 12 | 50 | 2 | 0.085 | |
| CEB-110.05 | 5/8″ 16 | 50 | 2 | 0.085 | |
| CEB-110.06 | 5/8″ 16 | 70 | 2 | 0.085 | |
| CEB-110.07 | 5/8″ 16 | 95 | 2 | 0.085 | |
| CEB-110.21 | 3/4″ 20 | 50 | 2 | 0.110 | |
| CEB-110.22 | 3/4″ 20 | 70 | 2 | 0.110 | |
| CEB-110.23 | 3/4″ 20 | 95 | 2 | 0.110 | |
| CEB-110.24 | 3/4″ 20 | 120 | 2 | 0.110 |
| Ref.No. | Malzeme | A Inc (mm) | B (mm2) | t (mm) | Bakır Ağırlık(Kg) |
| CEB-111.21 | 3/4″ 20 | 95 | 3 | 0.445 | |
| CEB-111.22 | 3/4″ 20 | 120 | 3 | 0.445 | |
| CEB-111.23 | 3/4″ 20 | 150 | 3 | 0.445 | |
| CEB-111.24 | 3/4″ 20 | 185 | 3 | 0.445 | |
| CEB-111.25 | 3/4″ 20 | 240 | 3 | 0.445 |
| Ref.No. | Malzeme | A Inc (mm) | B (mm2) | Prinç Ağırlık(Kg) |
| CEB-120.01 | 3/8″ 10 | 0.100 | ||
| CEB-120.02 | 5/8″ 16 | 0.100 |
| Ref.No. | Malzeme | Elekt. Çapı A(mm) | Şerit Boy B(mm) | Bakır Ağırlık (Kg) |
| CEB-201.01 | 5/8″ 16 | 20×3 | 0.350 | |
| CEB-201.02 | 5/8″ 16 | 20×5 | 0.350 | |
| CEB-201.03 | 5/8″ 16 | 25×3 | 0.350 | |
| CEB-201.04 | 5/8″ 16 | 30×3 | 0.350 | |
| CEB-201.05 | 5/8″ 16 | 30×5 | 0.350 | |
| CEB-201.11 | 3/4″ 20 | 20×3 | 0.350 | |
| CEB-201.12 | 3/4″ 20 | 20×5 | 0.350 | |
| CEB-201.13 | 3/4″ 20 | 25×3 | 0.350 | |
| CEB-201.14 | 3/4″ 20 | 30×3 | 0.350 | |
| CEB-201.15 | 3/4″ 20 | 30×5 | 0.350 |
| Ref.No. | Malzeme | Elekt. Çap. A(mm) | Şerit Boy B(mm) | Bakır Ağırlık (Kg) |
| CEB-202.01 | 5/8″ 16 | 20×3 | 0.350 | |
| CEB-202.02 | 5/8″ 16 | 20×5 | 0.350 | |
| CEB-202.03 | 5/8″ 16 | 25×3 | 0.350 | |
| CEB-202.04 | 5/8″ 16 | 30×3 | 0.350 | |
| CEB-202.05 | 5/8″ 16 | 30×5 | 0.350 | |
| CEB-202.11 | 3/4″ 20 | 20×3 | 0.350 | |
| CEB-202.12 | 3/4″ 20 | 20×5 | 0.350 | |
| CEB-202.13 | 3/4″ 20 | 25×3 | 0.350 | |
| CEB-202.14 | 3/4″ 20 | 30×3 | 0.350 | |
| CEB-202.15 | 3/4″ 20 | 30×5 | 0.350 |
|
|
Cadweld Kaynak Malzemeleri
|
Kaynak Potası |
|
Pota Pensesi |
|
Kaynak Tozu |
|
Pota Kazıyıcı |
|
Aksesuarları |
Topraklama için Özel Malzemeler
Topraklama için Özel Malzemeler
GEM topraklama direnç düşürücü ,1992 yılında geliştirilmiş olup, en zor topraklama sorunlarını çözen çok iyi bir iletkendir.
GEM, her türlü toprak çeşidinde topraklama etkisini artırır. Kayalık alanlar, dağ zirveleri, kumlu toprak gibi zayıf iletkenliği olan topraklar için ideal bir maddedir.
GEM, topraklama çubuklarının kullanılmadığı yerlerde kullanılır. Ayrıca sınırlı alan nedeniyle yaşanacak sorunları da ortadan kaldırır. Başka hiçbir madde GEM kadar toprağın direncini azaltamaz ve sürekli düşük dirençte tutamaz. Topraklama sisteminin yaşamını, yüksek iletkenlikle, GEM kadar uzun tutabilen bir sistem daha yoktur.
GEM’in performansı;
en son teknoloji ile hazırlanmış zorlu testlerden geçirilerek kanıtlanmış ve alanında duyulan güvenle perçinlenmiştir.
GEM’in Etkisi
• Toprağın direncini düşürür.
• Kullanıldığı zaman, sistemin yaşamı için, direnci sabit tutar.
• Bütün toprak çeşitlerinde çalışır.
GEM Süreklidir
• Zamanla çözülmez veya bozulmaz.
• Donma dayanıklılığını %10 artırır.
• Periyodik kontrol veya yenilenmelere gerek yoktur.
• Bakıma gerek yoktur.
• Ortamın ıslak, nemli olması bir şey değiştirmez.
GEM Çevrecidir
• Toprağa bir etkisi yoktur.
• Yer altı sularını kirletmez.
GEM’in Kullanımı kolaydır
• 11,3 kg’lık torbalarla taşınması kolaydır.
• 1 kişi montaj için yeterlidir.
• Kuru kullanılırken karıştırmaya gerek yoktur.,Sadece açıp, dökmek yeterlidir.
• Kuru kullanıldığında topraktan nemi hemen emer.
• Topraklama yapılacak alanı küçültür. Topraklama elektrodu kullanımını azaltır.
• Topraklama maliyetini düşürür.
İç Yıldırımlık
Aşırı gerilimden korunma kamusal ve özel yapılarda önemi gittikçe artmaktadır.
Aşırı Gerilimlerin Oluşumu
- Direk yıldırım boşalması,
- Enerji nakil hatlarına düşen yıldırımlar,
- Elektrikli hatlarda atmosferik alanlar,
- Enerjinin açılıp kapanması yani anahtarlama olayları,
Aşırı gerilimlerin sebebidir.
Aşırı gerilim darbeleri, ölçü ve kontrol sistemlerinde, data kablolarında ve enerji besleme hatlarında önemli hasarlara ve buna bağlı olarak iş sürekliliğinin parçalanmasına neden olmaktadır.
Uzaktan kumanda sistemleri, sinyal sistemleri, veri işletme sistemleri, Proses kontrol sistemleri, Enstrumantasyon ve kontrol sistemleri, meteorolojik sistemler, güç istasyonları ve arıtma tesislerindeki geniş alana yayılmış elektronik sistemler, trafik kontrol sistemleri aşırı gerilimlere karşı korunmak zorundadır.
Sınıf I Aşırı Gerilim Koruma
Sınıf I Aşırı Gerilim Koruma
Enerji besleme sistemlerinde yıldırım akımlarına karşı koruma görevini yerine getirmesi için dizayn edilmiştir. Bu koruma cihazları aşırı gerilim yüklerini 4 KV olarak sınırlar. Teknik açıdan tercih edilen montaj noktası binanın elektrik saatinin hemen arkasıdır. TN-C, TN-S, TT şebekelere uyabilecek modülleri mevcuttur. Bu modüller, faz (L1,L2,L3)-Nötr (N), Nötr (N)-Toprak arası (PE) koruma yaparlar. Modüller en kısa yoldan toprağa bağlanmalıdır.
|
|
|
Aşırı Gerilim Koruma Bölgeleri
Sınıf II Aşırı Gerilim Koruma
Sınıf II koruma cihazları, alt dağıtım panolarında kaçak akım koruma şalterlerinin önüne takılır. Bu kademe koruma cihazları sınıf I aşırı gerilim koruyucuları üzerinde kalan artık gerilimi 2.5 KV ile sınırlandırır. Korunacak tesisin veya binaların tehlike potansiyeline bağlı olarak bazı durumlarda sınıf II koruma ile başlanması yeterli olabilir. Bu temel olarak çatılarına paratoner tesisatı veya faraday kafesi tesis edilmiş yapılar, topraklanmış metal konstrüksiyonlar, iskan mahallerinin ortasında yer alan binalar için geçerlidir. Böyle bir konumda doğrudan yıldırım isabetini statik açıdan çok az bir ihtimaldir.
|
|
|
Sınıf III Aşırı Gerilim Koruma
Sınıf III koruma, cihaz koruma olarak adlandırılır. Korunmak istenen cihazlara çok yakın olarak yerleştirilir.bu tip koruma sadece kablo rotası boyunca meydana gelen düşük enerjiler taşıyan aşırı gerilimlere karşı koruma amaçlı tedbirdir. Cihaz korumalar farklı tiplerde olabilir. Bağlı bulunduğu cihaz için tehlike oluşturmayacak düzeye düşürülmüş bir artık gerilim sağlanır.
 |
 |
|
|
|
